Bộ Y tế vừa trình dự thảo Luật Dân số, trong đó đề xuất gói hỗ trợ trị giá 650 tỷ đồng dành cho phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi. Chính sách này nhằm khuyến khích sinh con trong bối cảnh mức sinh ở Việt Nam đang giảm mạnh và tình trạng mất cân bằng giới tính ngày càng nghiêm trọng.
Theo số liệu của Bộ Y tế, năm 2024, trung bình mỗi phụ nữ Việt Nam chỉ sinh 1,91 con—mức thấp kỷ lục từ trước đến nay. Nếu xu hướng này tiếp diễn, Việt Nam sẽ kết thúc thời kỳ dân số vàng vào năm 2039, đạt đỉnh lao động vào năm 2042, và có thể bước vào giai đoạn tăng trưởng dân số âm từ năm 2054.
Đồng thời, tỷ lệ giới tính khi sinh đang ở mức đáng lo ngại, với 111,4 bé trai trên mỗi 100 bé gái trong năm 2024. Các chuyên gia cảnh báo nếu không có biện pháp can thiệp hiệu quả, đến năm 2034 sẽ có khoảng 1,5 triệu nam giới trong độ tuổi kết hôn không tìm được bạn đời, con số này có thể tăng lên 2,5 triệu vào năm 2059.
Bên cạnh khoản hỗ trợ nói trên, dự thảo còn đề xuất hàng loạt chính sách khác với tổng kinh phí hơn 5.365 tỷ đồng. Trong đó có việc kéo dài thời gian nghỉ thai sản thêm một tháng đối với phụ nữ sinh con thứ hai và thêm 5 ngày nghỉ cho người chồng khi vợ sinh; hỗ trợ chi phí ăn uống cho trẻ mẫu giáo; miễn phí khám thai định kỳ và các dịch vụ sàng lọc trước, sau sinh; mở rộng hoạt động tư vấn tiền hôn nhân…
Dự kiến, ngân sách dành cho việc kéo dài thời gian nghỉ thai sản là hơn 1.300 tỷ đồng; hỗ trợ khám thai định kỳ khoảng 24 tỷ đồng. Ngoài ra, Bộ Y tế còn đề xuất chi hơn 151 tỷ đồng hỗ trợ các gia đình chỉ sinh hai con gái, nhằm góp phần cải thiện sự mất cân bằng giới tính.
Mục tiêu của các chính sách này là giảm gánh nặng tài chính, khuyến khích các cặp vợ chồng sinh đủ hai con, đặc biệt trong độ tuổi sinh sản tốt nhất. Bộ Y tế nhấn mạnh cần thay đổi tư duy xã hội, trong đó cả nam và nữ đều phải chia sẻ trách nhiệm chăm sóc, nuôi dạy con cái, đồng thời nâng cao nhận thức về vai trò của gia đình.
Tình trạng mức sinh thấp không chỉ là vấn đề riêng của Việt Nam mà còn là thách thức với nhiều quốc gia châu Á như Trung Quốc, Hàn Quốc hay Nhật Bản. Dù đã áp dụng nhiều chính sách khuyến khích sinh con, kết quả vẫn chưa đạt được như kỳ vọng. Theo ông Mai Xuân Phương, nguyên Phó Vụ trưởng Truyền thông – Tổng cục Dân số, ngoài hỗ trợ vật chất, cần thay đổi nhận thức xã hội để thúc đẩy sinh sản, vì việc sinh con không chỉ là quyền lợi mà còn là nghĩa vụ và trách nhiệm.
Theo VnExpress