Từ đầu năm 2025, Tòa án nhân dân khu vực 1 TP. Hồ Chí Minh (trước đây là TAND quận 1) chính thức triển khai phần mềm Tòa án điện tử, số hóa toàn bộ hồ sơ từ thời điểm thụ lý, tài liệu tố tụng đến bản án, kể cả án từ năm 1976 đến nay. Nhờ vậy, người dân và đương sự chỉ cần nộp đơn trực tuyến, theo dõi tiến trình giải quyết vụ kiện qua tài khoản cá nhân – xác thực bằng căn cước công dân hoặc sinh trắc học – giống như việc tra cứu đơn hàng, từ kiểm tra đã tiếp nhận hồ sơ hay cần bổ sung giấy tờ gì.
Luật sư Lưu Trường Hận, người phụ trách pháp lý cho một ngân hàng, chia sẻ rằng sau khoảng ba ngày nộp đơn tại TAND Khu vực 1, ông đã nhận được email thông báo hồ sơ được tiếp nhận, các văn bản tố tụng gửi sau đó đều được chuyển qua email hoặc Zalo, giúp tiết kiệm thời gian, chi phí và công sức. Khi cần bổ sung tài liệu, luật sư chỉ cần gửi bản scan thay vì gửi bản giấy qua bưu điện; bản cứng hồ sơ chỉ cần mang đến một lần khi đóng tạm ứng án phí.
Phần mềm nội bộ tích hợp nhiều tính năng: tự động phân công thẩm phán, gửi thông báo email, cấp quyền truy cập riêng cho thẩm phán và thư ký để giải quyết hồ sơ. Tất cả văn bản phát hành đều có mã QR nhằm kiểm tra tính xác thực ngay tại phòng tiếp công dân. Công cụ AI nội bộ hỗ trợ tra cứu bằng giọng nói, tóm tắt hồ sơ, tìm văn bản pháp luật liên quan, rất hữu ích cho các vụ án có nhiều bút lục.
Phần mềm còn cho phép lãnh đạo tòa theo dõi hiệu suất làm việc của thẩm phán, thư ký 24/7, giám sát tiến độ xử lý hồ sơ từ xa, giúp hạn chế tình trạng “ngâm hồ sơ” và trì hoãn phát hành văn bản tố tụng. Sau khi số hóa, dữ liệu dễ dàng chia sẻ với Viện kiểm sát hoặc tòa cấp trên chỉ bằng thao tác nội bộ, không cần in ấn.
Trong phiên xử, toàn bộ tài liệu có thể được hiển thị trên màn hình phòng xử án. Luật sư, kiểm sát viên, đương sự có quyền sử dụng máy tính bảng để tương tác trực tiếp với tài liệu: phóng to, đánh dấu, so sánh… mà không cần bản giấy; thư ký chủ động trình chiếu chứng cứ theo đúng quy định của Hội đồng xét xử.
Chánh án TAND Khu vực I, ông Nguyễn Quang Huynh, nhấn mạnh hệ thống điện tử đã giải quyết triệt để các bất cập về không gian và thời gian khi tòa nhập hợp nhiều trụ sở; từ ngày 1 tháng 7 năm 2025, nhiều vụ án phá sản và sở hữu trí tuệ được xét xử tại các tòa khu vực tại Hà Nội, Đà Nẵng và TP. Hồ Chí Minh, phần mềm giúp đương sự ở các tỉnh khác không phải đi lại nhiều.
Mô hình này đã được chuyển giao cho TAND Khu vực 6 (gồm quận 7, Nhà Bè và Cần Giờ) và đang được nhiều địa phương khác triển khai. Đây được xem là một trong những bước đột phá trong cải cách tư pháp, hướng đến minh bạch, công khai và giảm chi phí tố tụng cho người dân theo chiến lược chuyển đổi số của TAND Tối cao và VKSND Tối cao.
Theo VnExpress