Bộ Tài chính mới đây đã đưa ra dự thảo Luật Thuế thu nhập cá nhân (thay thế), lần đầu tiên đề xuất mở rộng phạm vi các khoản giảm trừ gia cảnh, trong đó cân nhắc đưa chi phí y tế, giáo dục – đào tạo và cả tiền lãi vay mua nhà vào để tính giảm trừ trước khi xác định thu nhập chịu thuế. Đây được xem là bước chuyển trọng tâm nhằm tăng tính công bằng và linh hoạt trong chính sách thuế.
Theo bà Nguyễn Thùy Dương – Giám đốc, Trưởng bộ phận tư vấn thuế thu nhập cá nhân tại KPMG Việt Nam – đề xuất này thể hiện sự nhạy bén của cơ quan quản lý khi nhìn nhận rằng những người đang gánh vác chi phí nuôi con nhỏ, chăm sóc cha mẹ cao tuổi hoặc điều trị bệnh dài hạn có sức chịu thuế khác biệt so với người khỏe mạnh, chưa có gánh nặng gia đình. Việc cho phép khấu trừ các khoản chi thiết yếu sẽ phản ánh sát hơn đời sống thực tế và tăng tính nhân văn cho chính sách thuế.
Cùng quan điểm, ông Đỗ Quốc Tuấn – nguyên cán bộ Cục Thuế TP. Hồ Chí Minh – đề xuất cụ thể rằng chi phí khám chữa bệnh hiểm nghèo nên được trừ theo thực tế nếu có đầy đủ chứng từ hợp lệ, trong khi học phí từ cấp mầm non đến trung học có thể được giảm trừ không giới hạn, và với đại học trở lên có thể áp dụng mức trần phù hợp.
Luật sư Trần Xoa cho rằng việc tính toán giảm trừ hiện nay chỉ dựa vào chỉ số giá tiêu dùng (CPI) là chưa đủ, bởi CPI phản ánh trung bình giá của hơn 750 mặt hàng, trong khi người lao động thường chỉ chi tiêu vào những khoản cơ bản như lương thực, giáo dục, y tế – vốn có tốc độ tăng giá nhanh hơn. Do đó, mức giảm trừ hiện hành là 11 triệu đồng mỗi tháng với người nộp thuế và 4,4 triệu đồng với người phụ thuộc là chưa sát thực tế. Ông đề xuất nâng mức này lên khoảng 18 đến 20 triệu đồng mỗi tháng cho người nộp thuế.
Không chỉ dừng ở các khoản giảm trừ, ông Xoa còn kiến nghị rút gọn biểu thuế lũy tiến từ 7 bậc xuống còn 4 bậc, đồng thời bỏ thuế suất cao nhất 35%, nhằm giảm áp lực nộp thuế, hỗ trợ người lao động có thêm nguồn lực chi trả cho các nhu cầu thiết yếu, từ đó góp phần kích thích tiêu dùng và hỗ trợ chính sách dân số.
Tại hội nghị góp ý diễn ra ngày 5 tháng 8 năm 2025, nhiều chuyên gia đánh giá cao khi lần đầu tiên có đề xuất cho phép khấu trừ chi phí y tế, giáo dục và đào tạo của người phụ thuộc. PGS.TS. Trần Văn Tùng từ Đại học Công nghệ TP. Hồ Chí Minh nhận định đây là một bước tiến lớn, đồng thời cho rằng Việt Nam có thể học hỏi các nước trong khu vực như Thái Lan hay Malaysia – nơi đã áp dụng khấu trừ cho cả chi phí mua sách vở, thiết bị học tập, bảo hiểm y tế và lãi vay mua căn nhà đầu tiên.
Một số chuyên gia cho rằng danh mục khấu trừ vẫn còn thiếu sót. Đại diện một tổ chức tư vấn tài chính đề xuất bổ sung các khoản như sách giáo khoa, đồ dùng học tập, tiền ăn bán trú và học bổ trợ (ngoại ngữ, kỹ năng mềm…) để phù hợp hơn với chi tiêu thực tế của gia đình có con nhỏ. Bên cạnh đó, chi phí thuê nhà tại các đô thị lớn cũng được đề xuất đưa vào giảm trừ, bởi đây là gánh nặng đáng kể với người lao động.
Tuy nhiên, cũng có ý kiến thận trọng cho rằng những khoản giảm trừ kiểu này dễ mang lại lợi ích nhiều hơn cho nhóm thu nhập cao – những người có thu nhập chịu thuế lớn, trong khi nhóm thu nhập thấp lại khó tiếp cận. Do đó, cần có tiêu chí chặt chẽ và giới hạn cụ thể về mức giảm trừ hoặc tỉ lệ khấu trừ trên tổng thu nhập, nhằm giữ được vai trò điều tiết của chính sách thuế và đảm bảo công bằng xã hội.
Theo VnExpress