Tổng thống Donald Trump ngày 24 tháng 7 năm 2025 đã ban hành một sắc lệnh hành pháp yêu cầu các bang và thành phố Mỹ tiến hành cưỡng chế giải tỏa các khu lều trại của người vô gia cư, đồng thời bắt buộc những người mắc bệnh tâm thần và nghiện ma túy vào các cơ sở điều trị. Sắc lệnh này giao trách nhiệm cho các cơ quan liên bang tìm kiếm biện pháp cưỡng chế điều trị nhóm người dễ tổn thương và buộc cơ quan địa phương phá bỏ các lều trại dựng trái phép trên vỉa hè, công viên…
Tổng thống Trump chỉ đạo Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi tìm cách đảo ngược các án lệ và thỏa thuận pháp lý hiện hành, vốn bị coi là giới hạn quyền lực quyết liệt của chính quyền địa phương trong xử lý người vô gia cư và cưỡng chế điều trị. Ông cho rằng việc đưa người vô gia cư vào các cơ sở điều trị lâu dài sẽ khôi phục trật tự công cộng, đồng thời khẳng định rằng “phó mặc thành phố và người dân cho hỗn loạn và sợ hãi không đồng nghĩa với lòng trắc ẩn”.
Sắc lệnh ưu tiên cấp ngân sách liên bang cho các bang thực thi lệnh cấm dựng lều nơi công cộng, cấm sử dụng ma túy công khai và xử lý hành vi chiếm dụng đất đai bất hợp pháp. Đồng thời, nó cũng hủy bỏ các chương trình giảm tác hại từ ma túy như mô hình “trạm sử dụng ma túy có kiểm soát” từng tồn tại ở một số thành phố lớn.
Theo báo cáo từ Hội đồng Liên ngành về Người vô gia cư của Mỹ, năm 2024 nước này có khoảng 771.480 người không có mái nhà, tăng 18% so với năm 2023, trong đó khoảng 36% sống trên đường phố hoặc trong trại tạm bợ. Các chính sách cưỡng chế và giải tỏa trại vô gia cư đã và đang được một số bang như California và New York mở rộng áp dụng.
Tuy nhiên, sắc lệnh mới của ông Trump vấp phải nhiều chỉ trích từ các nhà hoạt động xã hội. Họ bày tỏ lo ngại chính sách này có thể tái hiện tình trạng giam giữ bệnh nhân tâm thần thiếu nhân đạo, vi phạm đạo đức và nhân quyền. Các chuyên gia chỉ ra rằng cộng đồng an toàn là nơi có nhiều nhà ở trợ giá và dịch vụ hỗ trợ, chứ không phải nơi coi người nghèo và người bệnh là đối tượng hình sự hóa.
Theo Reuters, Washington Post và các nguồn dẫn liên quan, sắc lệnh lần này không đề cập đến chi tiết mở rộng các cơ sở điều trị hay nhà ở xã hội, mà tập trung vào chính sách cưỡng chế và việc cắt giảm tài trợ liên bang cho các chương trình hồi phục cộng đồng.
Theo VnExpress