Sáng 25 tháng 6 năm 2025, tại kỳ họp thứ 9 khóa XV, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự với kết quả 429/439 đại biểu tán thành, 2 người không đồng ý và 8 không biểu quyết. Luật này chính thức bỏ hình phạt tử hình cho 8 tội danh, thay bằng án tù chung thân.
Cụ thể, các tội danh bị loại bỏ án tử hình bao gồm: hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân (Điều 109), gián điệp (Điều 110), phá hoại cơ sở vật chất – kỹ thuật của Nhà nước (Điều 114), sản xuất, buôn bán thuốc chữa bệnh giả (Điều 194), vận chuyển trái phép chất ma túy (Điều 250), phá hoại hòa bình, gây chiến tranh xâm lược (Điều 421), tham ô tài sản (Điều 353) và nhận hối lộ (Điều 354).
Luật có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7 năm 2025 và dành quy định chuyển tiếp: những án tử hình được tuyên trước thời điểm đó nhưng chưa thi hành sẽ được chuyển thành tù chung thân, do Chánh án TAND Tối cao quyết định. Tòa án tối cao cùng Viện KSND tối cao, Bộ Công an và các bên liên quan sẽ rà soát, xử lý theo quy định.
Về lý do đưa ra sửa đổi, Chính phủ nêu rõ đây là bước tiếp theo định hướng thu hẹp phạm vi áp dụng án tử hình, phù hợp với tiến trình cải cách pháp luật và xu hướng trên thế giới. Theo đó, số tội chịu án tử hình đã giảm từ 44 tội (bộ luật 1985) xuống 29 tội (1999), 22 tội (2009), 18 tội (2015) và nay chỉ còn 10 tội nghiêm trọng nhất.
Riêng với tham ô tài sản và nhận hối lộ, luật mới có cơ chế nhận diện tích cực: người phạm tội nếu chủ động nộp lại ít nhất ¾ số tài sản bị chiếm đoạt sẽ được xem xét giảm án. Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Dương) đánh giá đây là điều chỉnh hợp lý vì giúp khuyến khích phối hợp trong thu hồi tài sản, đồng thời vẫn giữ tính răn đe.
Tuy nhiên, trong quá trình thảo luận, một số đại biểu như Lương Văn Hùng (Quảng Ngãi) và Nguyễn Thanh Sang (TP. HCM) đề nghị vẫn giữ án tử hình với các tội tham ô, nhận hối lộ và đặc biệt là tội vận chuyển ma túy do tính nghiêm trọng và nguy cơ lơ là luật lệ.
Theo Tuổi Trẻ Online