Ung thư là một bệnh lý phức tạp, có thể xuất hiện ở cả những người trẻ tuổi dù họ duy trì lối sống lành mạnh.
Thạc sĩ, bác sĩ Hà Văn Quốc từ Khoa Nội tiêu hóa nội soi, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City, giải thích rằng ung thư có thể phát sinh do yếu tố di truyền hoặc lỗi ADN trong quá trình phân chia tế bào.
Do đó, việc sống lành mạnh chỉ giúp giảm nguy cơ, không thể đảm bảo miễn nhiễm hoàn toàn với ung thư. Việc tầm soát và phát hiện sớm đóng vai trò quan trọng trong hiệu quả điều trị.
Một nghiên cứu công bố trên tạp chí BMJ Oncology cho thấy, từ năm 1990 đến 2019, số ca ung thư ở người dưới 50 tuổi tăng gần 80%, từ 1,82 triệu lên 3,26 triệu ca. Số ca tử vong trong nhóm tuổi này cũng tăng 27%, với hơn một triệu người tử vong vào năm 2019.
Dự báo đến năm 2030, số ca ung thư khởi phát sớm trên toàn cầu sẽ tăng 31%, với các loại ung thư phổ biến như vú, đại tràng, thực quản, dạ dày và thận. Điều này cho thấy ung thư đang có xu hướng trẻ hóa, trở thành thách thức sức khỏe ngày càng phổ biến ở người trẻ.
Phó giáo sư, tiến sĩ Phạm Cẩm Phương, Giám đốc Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết mỗi người có thể trạng và tiền sử bệnh lý khác nhau. Một số trường hợp ung thư được xác định do di truyền, như ung thư vú, buồng trứng, đại tràng. Ví dụ, đột biến gene BRCA1 và BRCA2 làm tăng nguy cơ ung thư vú và buồng trứng; dù sống lành mạnh, người mang đột biến này vẫn có nguy cơ cao mắc bệnh.
Bác sĩ Hà Hải Nam, Phó Trưởng khoa Ngoại bụng I, Bệnh viện K Trung ương, cho biết nhiều đột biến dẫn đến ung thư có thể bắt nguồn từ di truyền, môi trường sống ô nhiễm hoặc lỗi ADN tự phát trong quá trình tế bào phân chia.
Các yếu tố như thực phẩm chế biến sẵn, khói thuốc lá thụ động, chất hóa học hoặc nhiễm trùng từ virus HPV, viêm gan B/C, vi khuẩn Helicobacter pylori (HP)… cũng có thể thúc đẩy nguy cơ mắc ung thư, dù người đó ăn uống khoa học và tập luyện đều đặn.
Theo tạp chí Nature, nghiên cứu từ Trung tâm Ung bướu Kimmel Johns Hopkins cho thấy 2/3 các đột biến dẫn tới ung thư là do lỗi của ADN, không phải do di truyền hay môi trường.
Tiến sĩ W. Kimryn Rathmell, cựu giám đốc Viện Ung thư Quốc gia Mỹ (NCI), cho biết nhiều bệnh ung thư hình thành vì những lý do nằm ngoài tầm kiểm soát, bất chấp các biện pháp phòng ngừa tốt nhất.
Các chuyên gia khuyến cáo rằng ung thư không dành riêng cho một nhóm nhất định. Những trường hợp mắc ung thư ở người trẻ đặt ra yêu cầu cấp bách về việc nâng cao nhận thức cộng đồng trong xử lý và phòng ngừa bệnh.
Phó giáo sư, tiến sĩ Phương nhấn mạnh việc giảm nguy cơ ung thư bằng cách ăn uống lành mạnh, ngủ đủ, hạn chế căng thẳng, duy trì cân nặng hợp lý và tránh xa các tác nhân gây hại như thuốc lá hay thực phẩm chế biến sẵn. Quan trọng không kém là tiến hành tầm soát ung thư định kỳ, ngay cả khi cơ thể chưa xuất hiện triệu chứng bất thường, giúp phát hiện bệnh ở giai đoạn đầu và tăng hiệu quả điều trị.
Nội soi dạ dày và đại tràng định kỳ, đặc biệt khi có triệu chứng như đau bụng, sụt cân, rối loạn tiêu hóa kéo dài, đi ngoài ra máu… Xét nghiệm phân tìm máu ẩn hàng năm để phát hiện ung thư đại tràng. Siêu âm gan và xét nghiệm AFP ở người có nguy cơ ung thư gan (viêm gan B/C, xơ gan). Xét nghiệm gen nếu có tiền sử gia đình hoặc dấu hiệu nghi ngờ hội chứng di truyền.
Với những tiến bộ y học hiện nay, nhiều người có thể chữa khỏi hoặc kéo dài thời gian sống, tùy thuộc vào loại ung thư và giai đoạn bệnh. Một số loại ung thư có tỷ lệ sống trên 5 năm vượt 90% nếu phát hiện sớm và điều trị kịp thời, như ung thư tuyến giáp, ung thư vú, ung thư tiền liệt tuyến, ung thư đại tràng…
Theo báo VnExpress