Anh Nguyễn Cao Trí, 43 tuổi, từng sở hữu công ty công nghệ trị giá triệu đô và trải qua hành trình dài rẽ hướng sang ngành luật để phát triển phần mềm Tòa án điện tử miễn phí. Khởi đầu là kỹ sư công nghệ, du học Mỹ và làm việc ở Singapore trước khi về Việt Nam lập nghiệp vào năm 2005 và gây dựng công ty thể thao trực tuyến được quỹ đầu tư nước ngoài rót vốn. Đến năm 2016, anh bán công ty với số tiền triệu USD.
Từ đó, anh quyết định theo đuổi đam mê với luật pháp, nhập học ngành luật và hoàn thành chương trình thạc sĩ. Trong quá trình học gần kết thúc, tháng 6 năm 2023 anh bất ngờ được tuyển làm chuyên viên công nghệ tại Tòa án nhân dân Khu vực I TP. Hồ Chí Minh, sau một cuộc gặp tình cờ với Chánh án Nguyễn Quang Huynh. Cuộc gặp dẫn tới việc anh Trí được giao nhiệm vụ viết phần mềm Tòa án điện tử và tuyên bố “mất một năm, nhanh thì 6 tháng”.
Mức lương bản thân nhận lúc đó chỉ 5 triệu đồng mỗi tháng, nhưng anh coi đó là sự đồng hành cùng lý tưởng chuyển đổi số trong ngành tư pháp. Nội bộ đã thành lập tổ số hóa gồm bảy người, do anh Trí đề xuất, nhằm số hóa toàn bộ hồ sơ từ mới đến tồn đọng từ năm 1976 đến nay, gồm hàng chục triệu trang tài liệu.
Sau sáu tháng làm việc liên tục, hệ thống phần mềm bắt đầu vận hành, và đến cuối năm 2024 cơ bản hoàn thiện. Đầu năm 2025, TAND Khu vực I chính thức vận hành toàn bộ quy trình tố tụng trên môi trường số. Dữ liệu từ các quận 1, 3 và 4 được tích hợp, tạo kho số dùng chung.
Phần mềm cho phép đương sự nộp đơn online, theo dõi tiến trình xử lý như tra cứu đơn hàng, nhận thông báo qua email và mã QR để kiểm tra văn bản. Toàn bộ quy trình từ tiếp nhận, phân công, xử lý, ký phát hành đến lưu trữ đều thực hiện hoàn toàn trên hệ thống. Thẩm phán có thể truy cập hồ sơ được phân công, luật sư và đại diện các bên được cấp quyền truy cập tài liệu, trình chiếu chứng cứ qua máy tính bảng, thao tác trực tiếp trên tài liệu phiên xử. AI nội bộ hỗ trợ tra cứu bằng giọng nói và tóm tắt hồ sơ pháp lý, đặc biệt hữu ích trong những vụ án phức tạp. Hệ thống còn giúp lãnh đạo tòa giám sát hiệu suất công việc của thẩm phán từ xa 24/7.
Luật sư Lưu Trường Hận, người từng nộp hàng trăm hồ sơ khởi kiện qua hệ thống tại TAND Khu vực I, cho biết tòa án phản hồi thụ lý chỉ sau ba ngày và khi cần bổ sung tài liệu, hệ thống yêu cầu gửi bản scan thay vì bản giấy, giảm thiểu việc đi lại nhiều lần.
Chánh án Nguyễn Quang Huynh nhận xét rằng, dù có thể trả mức lương cao hơn, ông vẫn lựa chọn cộng tác với anh Trí vì đam mê và lý tưởng sáng tạo mang lại lợi ích cộng đồng. Mô hình điện tử này đã được TAND Tối cao đề xuất nhân rộng nhiều nơi và phù hợp với xu hướng chuyển đổi số quốc gia theo Nghị quyết 57.
Theo VnExpress